Rorelna Dik leh Tha

 'Rorelna dik chu lui angin luang se la, felna chu luipui kang ngai lo angin luang rawh se.'

****Rorelna dik chu eng nge?

****Felna a tih hian eng nge a sawi tum?

Kristiante tan chuan heng zawhna chhanna hi bible-ah a awm a, bible zirtirna leh chhanna hrang hrang atangin a awmzia sawifiah theih a ni.

Bible hian rorelna dik hi a ngai pawimawh em em a, Amosa 5:24-ah pawha Rorelna dik awm dan tura a duh a tarlan dan atang hian a hriat theih a ni. Bible pumpui hian thudik a ngainaa, dikna tan tlat turin min zirtir a, keimahni hekna, channa leh ralna thleng thak khawpa dikna vuan tlat tur leh zawng tlat turin min duh a ni. Mika 6:8 thuah pawh, Lalpan a phut tlat chu, 'dik taka tih' a ni. Rorelna fel lo leh dik lo avangin mi tam takin harsatna an tawk a, Bible-a pawh kan hmu a ni. Zawlnei Mika hun lai hian rorelna dik a awm lo va, mi rethei leh hausate dinhmun inthlauhzia leh kar hlatzia chu nasa tak a ni. A nei zawkten a nei lote thil an chhuhsaka, induhsak tawnna leh inhmangaihna reng rengin hmun a chang lo a ni. Roreltuten dan khirh tak tak an duang a, mi retheite tana manganthlak leh hrehawm takin, an nawr chep em em a, a neinung leh hausate, ropuite erawh an lian thur thur si. Fahrah chanhaite an hawi lawl lawlna khawvel a ni ber mai.

Rorelna dik lo a awm chuan a tuartu chu mipuite, rorelna fawng chelh ve lote, rorelna fawng chelhtute zinga hmelhriat nei ve lote an ni thin a. Tin, roreltu dik lo ten an hriat hmaih thin chu a tuartu an la ni ve dawn tih hi a ni. 

Rorelna dik hnuaiah chuan nun a hahdam a, ram a ralmuang a, inhmangaih tawnna leh induhsak tawnna a awm a, hmasawnna a thleng thin. Mi rethei leh hausa, fahrah chanhaite leh neinungte thlei bik awm lovin inang renga ngaihsak an ni thin. (Deut 1:17 Rorelnaah thlei bik in nei tur a ni lo; mi tê leh mi lian inang rengin in ngaihthlâksak tur a ni; tu mah in hlau tur a ni lo; rorelna chu Pathian ta a ni si a). Chhungte leh chhungte lo a ni tawh lo va, unau pawh a ni tawh hek lo. Chu chu Rorelna dik kalphung chu a ni.

Bible hian Felna chungchang hi a tarlang nasa em em a,'felna avang tihduhdah tuarte chu an eng a thawl e' te a ti a, amah ngeiin Baptisma a chan dawnte khan, "Felna zawng zawng hlenchhuah hi ka tan a mawi e" a ti bawk a ni. Felna kawngah chuan nunna a awm thu min hrilh a, felna awmna hmunte min kawhhmuh bawk a ni. Felna hi a ngai pawimawh em em a, 

'Felnaa riltam tuihalte chu an eng a thawl e' tiin  Matthaia 5:6-ah a inziak bawk a ni. Matthaia Bung 5 Tlang chunga Thusawi (Engthawlna thu) hi Felna thu tiin sawi ta ila, a dik thei thovin a rinawm. Heng mi khawngaihtheihnate, thuhnuairawlhnate, remna siam duhnate, thinlunga thianghlimnate hi Felna siamtute an ni a, mi fel awmdan phung tur leh nih dan tur a nih hmel bik riau a ni.

Rorelna dik leh Felna hi thil inkawprem tak,pawh hran theih loh an ni. Rorelna dik a awm chuan felna a awm tihna a ni a, Felna a awm chuan rorelna dik a tel tihna a ni.

Rorelna dik leh Felna chu khawiah nge a awm tak ? Rorelna dik awm turin tute nge pawimawha, engtianga siam tur nge?.

Kan Ram Mizoram hi ram duhawm tak, boruak thengthaw nuam leh thianghlimna hmun a ni. Kan tuite hi an thianghlimin an tuihnai em em a, khawvela freshwater 1.2% vel lek awm zingah hian Mizoram tuite hi Freshwater an ni tlat. Ram ngaw lah kan la nei tha em em a, ram hmul damdawi hmuhchhuah tawhte leh la hmuhchhuah lohtein a khat vel vek a ni. Kum 10-15 chhung leka Mizoram inthlak danglam chakzia leh changkan chakzia hi kan hmu thiam vek a, hmasawnna hrang hrang sawi tur pawh a tam a, sawi sen pawh a ni lo.

Pa pakhat chuan Mizoram chhiatzia leh dinhmun that lohzia, kan Politician-te leh Eiruknaa inhnamhnawihte avanga a tlak chhiatzia thu a sawi mawlh mawlh a, a bulah chuan ngawi rengin ka thu a, Mizoram CM-te a duhkhawp lohziate chu a sawi piap piap mai a, a in ang tui laklawh a ni ngei a, a phun char char a ni ber mai. A ni lah tak a, eirukna nasatzia leh ram duhawm tak heti taka a thangduang lo leh a hnufum reng hi chu tute emaw tihfuh tawk loh zawng a ni ngei mai.

****Ti hian, ka ngaihtuah a!!!!!****

Mizoram hi Pu Ch Chhunga-te, Pu Laldenga-te 'n hma hruaiin an lo sat kaw tawh a. Politician hmasate Pu A Thanglura, Pu R Thanhlira, Pu R Vanlawma leh adt bul lo tanin theihtawp an lo chhuah tawh bawk a ni. Tun kum 34 chhung hian Pathian hian Pu Lal Thanhawla leh Pu Zoramthanga hi kan CM ni turin a ruat tlat a, duhkhawp lohna ngah em em mah i la, an hmalaknate leh an lo tihhlawhtlin tawhte thlir hian ropuina tak an nei a ni. Sawi sawi mah i la, an pahnih thil tih tho tho a ni a, midang an awm chuang tlat lo a ni. Vawiin kan dinhmun min hruai thlengtu an ni ve tlat a ni. A chang chuan mipuite hian sawisel tur kan zawng ve hrim hrim a, anmahni kan huatna hian an thil tih apiang fak chakna aiin sawichhiat chaknain kan khat tlat a ni. Rorelna dik leh Felna huang chhungah hian keini pawh inkhung ve kan ngai tih hi kan hai der tlat a, Roreltute leh mi langsarte, nihna leh chanvo neite hi rorelna dik leh felna keng bik tura ngaih tlatna kan nei a ni.

Pulpit tlang leh sharing emaw thuziak hmang pawhin rorelna dik sawite hi roreltua awm loh chuan nuam kan ti em em a, sawi huai huai, sawi thuk thuk nih kan inchuh tawh a nih hi. Midang sawichhia leh tai rana awm hi Felna zia a ni theiin a lang tlat lo a ni. Amaherawhchu rorelna dik a awm theihnana sawi hi a awm ve hrim hrim a, hei hi chu thil tha tak zawng a ni ngei a, thil tihin hlenchhuah tur a ni. Gandhi-a tupa Rajmohan Gandhi khan Isua tehna pali hmangaihna, thianghlimna, mahni inphatna leh rinawmna te hi nitin a nuna lantir tuma a beih nasatzia a sawi a. A college kal laiin City Bus-ah chuan man pe lovin a chuang thin a ni awm a, chumi avang chuan hrehawm a ti em em a ni. A sualna a puan chuan a mualpho dawn tih a hre reng, mahse nun thar neihnan mualpho chu a thlang zawk a ni. A bat tawh zawng zawng chu a pe let leh a, a rin lawk ang ngeiin a tuk lamah chuan chanchinbu phek hmaah 'bum hmang' a nih thu a lang chur chur a ni. Mahse, chumi azarah chuan nun thar a nun duhdan ang nun ngei chu a nun chhuahpui thei ta zawk a ni.

 Keini pawh hi rorelna dik auhlaa kan neih lai hian kan in leh a chhevelahte hian rorelna dik lo leh fel lohna zia inphumru a awm em, in haichhuakin kan inenfiah ngam dawn em?

* ***Policitcs bawlhhlawh leh nu lutukah hian khawi hi nge dik a tute nge rorelna dik kalpui dawn? Engtin?.****

He zawhna hi zawhna tlanglawn ber a ni a, a chhanna pawh kan hriat hnu vek a ni. Mahse, hemi kara inphumru hi tuman haichhuah kan tum tlat lo.

Congress Sawrkar laiin NLUP an buaipui em em a, an flagship Programme a ni. An ngai pawimawh angreng viau a, Mizoram hmun tam takah tangkaipui leh dinchhuahpui vawiin thleng hian sawi tur an la awm a ni. NLUP an sem hma leh an sem lai bawr khan Party thenkhat chuan nasa takin an aukhum a, dawt leh thu dik lo hmanga mipui bumah an chhuah a, tawngkam dengkhawng leh mawi lo tak takin an bei a ni. A beitute rilru kha a dik miah lo lai hi sawi lan kan duh ber lai chu a ni. NLUP kha dik takin sem se la, fel fai takin, Party induhsakna awm miah lovin, eirukna awm lovin tih kha an duh tak tak miah lo. Sem lo se an duh a, an sem a nih pawhin dik lo takin sem se la, hmang dik lo se, tih kha Opposition party duhdan a ni tlat. Engvangin maw? A chhan chu an weak point a la ni dawn a, an beihna tur tak a nih dawn vang a ni. Kawng te hi chhe em em se an duh tlat zel. Hei hi thil tak zu ni tlat a.

MNF sawrkarna hnuaiah pawh SEDP chungchangah nasa takin kan bei a, kawng chhawng lah ni se theihtawpin a mawi lo thei ang berin kan sawi sak a, Opposition Party-te chaw tui ber a ni. Thuchhuah an siam a, chanchinbu kaltlangin an bei bawk a, an siam tak tak ang tih erawh an hlau leh tlat si. Kan rilru hi a dik lova, Rorelna fawng kan vawn loh chuan a vuantute hian dik lo takin ti se kan duh tlat. Hei hi ram hmangaihnazia a ni thei lo va, rorelna dik hnuaia mipui leh Political Party-te rilru puthmang a ni thei lo a ni.

Midangin thil tha ti se kan duh tak tak hunah kan ram hian awmze nei takin hma a la sawn ve ang.

Politician pakhat ka titipui tumin ti hian a sawi a, " MLA candidate-ah te ding ve mah i la, ka tling lo a nih pawhin a pawi ka ti lo. Dikna ka duhzia leh thil tha ka duhzia hi tarlan ka duh a, chutiang ti thei tur an tlin tho chuan ka awm kher pawh a ngai chuang lo" tiin. He rilru hi kan rama Political Party hotute leh a mipuite pawh hian kan put a hun tawh takzet a ni.

****Ram Siamthat Hna Thawhna atan bul tanna tur......!!!****

Pu Kaphleia khan a Essay (Mizo Essay hmasaber Thlirtu)-ah khan, "Tupawh keimah anga mahni leh mi dang tana thiltha tih tum lova, ral thlir mai mai mi chu a ram tan fapa tlaktlai lo, hrin man awm lo a ni ang " a lo ti a. Nang leh kei hi kan ram siamtha tur hian kan pawimawh a, Politician han nih kher emaw rorelna fawng han chelh kher a ni lo. Thatna leh dikna hi khawilaiah emaw chuan a la awm a ni tih hi miten a tam thei ang bera an hriat a ngai a, chumi thehdarh leh chawinungtu nih kan tum tur a ni.

Hnam fing zawk ho hian an lo uar khawp mai a, thing pakhat lek an inkawta an phun hian khawvel pum a nghawmg dan tur an dream vang vang thei nia. Keiniah chuan a ni tlat lo, helai dik taka lo tih ve ngawt hi a ni lo, a lu lamah an chingpawr leh dawn tho tih hi thil dik lo tih dawna inhnem nan tak kan hmang tawh. Kan thil dik tih te tak tea kan ngaih infinkhawm hian thil liantham dik leh tha zawk a her chhuahpui hun a la awm dawn. Chumi thlir reng chung chuan kan thil tha tih bansan lovin a aia nasa zawkin kan ti tur a ni. Rinawmna hi heng zawng zawng zingah hian a pawimawh ber tluan zak a, rinawmna nen lo chuan engmah hi a ziktluak thei lo a ni. Suma rinawm lohna hi Bible zirtirna kalh tlat a ni a, phat mawina leh insawifihlimna tur a awm eih lo. Dik chu dik, dik lo chu dik lo tehna hmanga teh a nih vangin.

Sawi tur tam tak la awm mahse, hemi chinah hian duhtawk i la. Roreltu lam chan pawh kan sawi thleng hman lo, mimal chan ang chauh kan khel a ni. Thlir dan leh ngaihdan hi a in ang vek thei lo va, engpawh nise ka ngaihdan leh thlir dan ka tarlang ve mai a ni. 

Hun a kal zel ang a, ram hruaitu tha tak tak an lo la piang ang, hruai theih mipui rilru hrisel kan tam a pawimawh tel tih hi i vawng reng ang u.